وضعیت نگهداری از یک بنای تاریخی ایرانی (مجموعه مدرسه تاریخی گلشن)

مجموعه مدرسه تاریخی گلشن نیشابور بنای ارزشمند مربوط به دوره تیموریان که در فهرست آثار تاریخی کشور نیز به ثبت رسیده برای دومین بار طی یکسال اخیر در معرض تخریب کامل قرار گرفت.

به گزارش خبرنگار مهر، مدرسه تاریخی گلشن تنها مدرسه تاریخی باقیمانده در شهر نیشابور متعلق به دوره تیموری در سال 1381 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است. معماری این مدرسه تاریخی، بخشهای مختلفی از هنر را در خود گنجانده چنانچه در پیکره آن معماری دوران تیموری، صفوی و پهلوی به چشم می‌خورد. مدرسه تاریخی گلشن از دو ایوان اصلی و حجره‌های متعدد تشکیل شده و در 10 دی ماه 1381 به شماره 6742 در ردیف آثار ملی کشور به ثبت رسیده است. هیأت امنای مدرسه نیز مطابق تعهدنامه شماره 1365 مورخ 3 اسفند 1385 متعهد شده‌اند که همواره با سازمان میراث فرهنگی در تعمیر و بهسازی آن هماهنگ باشند.

این مدرسه با هزار و 300 سال قدمت سالها حوزه علمیه نیشابور بوده و بارها در معرض تخریب قرار گرفته به طوری که فروردین سال گذشته بخش وسیعی از آن به بهانه ترکیدن لوله آب شرب شهری که از حیاط مدرسه می‌گذشته تخریب شد و تنها ایوان سمت قبله و ایوان ورودی آن باقی ماند.

در پی انتقاد رسانه‌ها از تخریب صورت گرفته، سازمان میراث فرهنگی در واکنشی دیرهنگام و پس از آنکه بخش عظیمی از مدرسه خراب شد مانع ادامه کار عاملان آن شد. چنانچه مکرمی فر، رئیس سابق سازمان میراث فرهنگی، گردشگری استان خراسان رضوی تنها تخریب حجره‌های الحاقی شرقی و غربی این مدرسه تاریخی را تائید کرد و گفت: این بخش از مدرسه متعلق به دوره پهلوی دوم است و چون تنها 20 سال قدمت دارد تخریب آن اهمیتی ندارد اما در حاشیه تخریب این حجره‌ها بخشهایی از بنای پهلوی اول نیز تخریب شده که سازمان میراث فرهنگی از مسئولان این مدرسه شکایت قانونی کرده است.

هیأت امنای این مدرسه تاریخی بارها با مسئولان سازمان میراث فرهنگی و گردشگری خراسان رضوی تشکیل جلسه داده و به مسئولان این سازمان در مورد اینکه هرگونه اقدامی برای تغییر در این مدرسه فقط با اجازه سازمان میراث فرهنگی انجام می‌شود اطمینان داده بودند.

هیئت امنای این مدرسه حتی بعد از تخریب و شکایت سازمان میراث فرهنگی متعهد شدند هزینه مرمت مدرسه را پرداخت کنند. ضمن اینکه در سال 86 نیز برای مدرسه گلشن از محل اعتبارات ملی حدود 30 میلیون تومان اعتبار برای مرمت اضطرای در نظر گرفته شده بود اما اثری از مرمت در این مدرسه دیده نشد.

همانطور که عکس بالا نشان می‌دهد ماشینهای بولدوزر در حیاط مدرسه در حال تخریب این اثر تاریخی و ملی هستند به طوری که  گودبرداری در حیاط با جدیت در حال انجام است و زمانی طول نمی‌کشد که این مدرسه تاریخی به تلی از خاک تبدیل شود.

در همین حال مصطفی محیطی، مدیر اجرایی مدرسه علمیه گلشن با تکذیب تخریب این مدرسه به خبرنگار مهر گفت: برخی از رسانه‌ها فکر می‌کنند هیئت امنا اقدام به تخریب مدرسه کرده است. پیش از این نیز در فروردین سال گذشته چنین اتهامی از سوی رسانه‌ها در مورد ما مطرح شد در حالی که فقط ایوانهای مدرسه در فهرست آثار میراث فرهنگی ثبت  شده‌اند نه بخشهای دیگر آن.

وی افزود: در حال حاضر گودبرداری که  در حیاط مدرسه انجام می‌شود برای احداث تاسیسات در زیرزمین مدرسه و ساخت ساختمان جدید روی آن است همانطور که تاسیسات مدرسه فیضیه قم نیز در زیر زمین کار گذاشته شده است.

وی با اعلام اینکه گودبرداری و بتون ریزی در فاصله پنج متری ایوانهای مدرسه انجام می‌شود تا آسیبی به ایوانهای تاریخی نرسد توضیح داد: آزمایش خاک در اطراف ایوانها با هزینه ده میلیون تومانی مدرسه انجام شده تا مطمئن شویم زمین و خاک مدرسه رانش ندارد.

وی قدمت ساخت حجره‌های مدرسه را چهار سال عنوان کرد و گفت: ساختمان حجره‌ها برای اسکان روحانیون مناسب نبود بنابراین با الهام از معماری مدرسه به جای آن ساختمان جدید ساخته می‌شود. ضمن آنکه سازه‌های این ساختمان با همکاری سازمان  میراث فرهنگی از اصفهان آورده می‌شود.

وی ادامه داد: همزمان با این گود برداری عملیات مرمت ایوانهای تاریخی مدرسه نیز توسط اداره میراث فرهنگی در حال انجام است و مدرسه نیز سال آینده افتتاح می‌شود.

 پیش از این نیز محسن منصوری فرد، کارشناس ارشد دفتر بناها و محوطه‌های تاریخی گفته بود که شاید بخواهند مدرسه تازه‌ای بسازند اما نمی‌توان تنها به دلیل باقی ماندن مستنداتی از یک بنا اصل آن را از بین برد.

در پی گفته‌های مدیر اجرایی مدرسه علمیه گلشن مبنی برهماهنگی اعضای هیئت مدیره مدرسه با سازمان میراث فرهنگی، خبرنگار مهر در تماس با اداره میراث فرهنگی نیشابور خواهان توضیح مقامات این اداره شد. اما اعتمادی رئیس اداره میراث فرهنگی نیشابور هر گونه توضیح در مورد وضعیت مدرسه تاریخی گلشن را منوط به اجازه سازمان میراث فرهنگی دانست و از ارائه توضیحات بیشتر خودداری کرد.

فراخوان مقاله "موضوع نو یافته‌های معماری دوره اسلامی"

موسسه فرهنگی ایکوموس ایران

فراخوان مقاله

“ نویافته‌های معماری دوره اسلامی”

 به مناسبت سومین سالگرد درگذشت دکتر باقر آیت الله زاده شیرازی

  دکتر باقر آیت‌الله‌زاده شیرازی به دلیل مطالعات و پژوهشهای مستمرشان در مبحث معماری دوره اسلامی، شخصیتی شناخته شده در سطح جهانی هستند. ایشان هیجان به خصوصی در دنبال کردن و کشف موضوعات نو در معماری دوره اسلامی در سراسر قلمرو جغرافیایی تمدن ایرانی(ورای مرزهای سیاسی امروزی) از خود نشان می‌دادند. ایکوموس ایران قصد دارد جهت بزرگداشت خدمات علمی ایشان روز ۲۸ مرداد ۱۳۸۹همزمان با سومین سالروز درگذشتشان سخنرانی‌هایی را با موضوع ” نویافته‌های معماری دوره اسلامی” برگزار نماید. این سخنرانی‌ها شامل ارائه چند مطالعه موردی(Case Study) در خصوص بناها، محوطه‌ها یا بافت‌هایی است که طی سه سال اخیر اطلاعات تازه‌ای در خصوص آنان بدست آمده است.

شرایط ارائه سخنرانی:

۱-     هر سخنرانی می‌بایست حاصل از انجام یک پروژه مطالعاتی یا یک پایان‌نامه و بصورت مطالعه موردی(Case Study) باشد.

۲-     موضوع بحث و مشخصات پروژه تا تاریخ ۱۰ مردادماه ۱۳۸۹ می‌بایست با دبیرخانه ایکوموس ایران درمیان گذاشته شود.

۳-     اصل پروژه یا پایان‌نامه بین تاریخ‌های ۱۰ الی ۱۵ مرداد به رویت هیأت بررسی خواهد رسید.

۴-     از میان پروژه‌ها به ترتیب اولویت موضوعی و کیفیت تعدادی پروژه انتخاب خواهند شد.

۵-     این پروژه‌ها می‌بایست دارای ساختاری منسجم، مستندنگاری قوی، عکس‌های حرفه‌ای و از همه اولی‌تر بیان کننده موضوعاتی نو در خصوص یکی از آثار معماری دوره اسلامی(اعم از بنا، محوطه یا بافت) باشد که در ۳ سال اخیر مورد مطالعه و بررسی قرارگرفته‌اند.

۶-     پس از تأیید اولیه لازم است سخنران تا تاریخ ۲۰ مردادماه نسبت به ارائه متن سخنرانی و اسلایدها به صورت Power Point و همچنین به صورت فایل‌های پایه با قابلیت چاپ اقدام نماید.

۷-     مشخصات دقیق‌تر درخصوص نحوه ارائه پس از پذیرش موضوعات به سخنرانان اعلام خواهد شد.

دبیر خانه موسسه فرهنگی ایکوموس ایران

تلفن: [phone] – ۰۲۱            فاکس: [phone] – ۰۲۱

[e-mail]

معماری معاصر ایرانی و پیامدهای آن

بعد از زلزله دهشتناک بم، مسئولان برای مدتی از خواب بیدار شدند و از تمهیدات خود برای کاهش آثار زمین لرزه‌ها خبر دادند؛ از جمله اعلام شد که جلوی شیشه‌ای کردن نماهای برج‌ها و ساختمان‌های شهری را خواهند گرفت.

به گزارش عصر ایران، با این حال، بعد از مدتی همه برنامه‌ها و شعارها از یاد رفت و نماهای شیشه‌ای همچنان به حیات و توسعه خود ادامه دادند و این در حالی است که حتی اگر یک زلزله متوسط بیاید و نتواند ساختمان‌ها را ویران کند، همین شیشه‌های برج‌ها، با ریزش ناگهانی خود، حکم ترکش‌هایی را خواهند داشت که بر سر و روی عابران خواهند بارید و یک کشتار خونین را در پیاه روهای شهر بپا خواهند کرد.

تصورش را بکنید که با خانواده خود در پیاده‌روی مشغول قدم زدن هستید، ناگهان لرزه‌ای زیر پایتان احساس می‌کنید و بلافاصله صدها و هزاران کیلو شیشه شکسته تیز و برنده با سرعت زیاد از آسمان بر سرتان باریدن می‌گیرند!

این گزارش تصویری، تنها نمونه‌ای از این بمب‌های شیشه‌ای تهران هستند که در غفلت مسئولان، به زیبایی(!) قد کشیده‌اند و منتظر لرزه‌ای کوچک هستند تا کشتاری بزرگ را بیندازند.
آیا باید ابتدا تعداد زیادی کشته و مجروح شوند تا آقایان بار دیگر از خواب بیدار شوند؟ راستی کدام سازمان و نهاد، مسؤول خنثی سازی این بمب‌های شیشه‌ای است؟!

قامت ‌بلندترين برج آجري جهان خم ‌شد.

ليزر اسکن انجام شده در سال گذشته از وجود انحراف برج قابوس که بلندترين برج آجري جهان است، به سمت شمال غرب خبر مي دهد و از سوي ديگر اين برج تاريخي از زخم ناشي از يادگار نوشته ها نيز بي بهره نمانده است.

به گزارش مهر از گرگان، گويي نوشتن يادگاري و کنده کاري روي تنه درخت و ميراث تاريخي و طبيعي به عادتي براي مسافران تبديل شده و بلندترين برج آجري جهان هم مستثني نيست و از زخم ناشي از يادگار نوشته ها بي بهره نمانده است.

يادگاري نويسي روي بلندترين برج آجري جهان که قابليت ثبت در فهرست جهاني دارد، ثبت اين ميراث ارزشمند ايراني و تاريخي را با مشکل مواجه مي سازد و نوشتن يادگاري روي ميله هاي اين برج، بلاي دامنگير آثار و ميراث تاريخي شده است.

اکنون روي بدنه اين برج و حتي در ارتفاع بلند آن يادگاري نوشته هايي هست که زيبايي و معماري تاريخي اين برج را در معرض آسيب قرار داده است.
 
«58 روز و 10 ساعت  تا پايان خدمت سربازي» ، «علي ، محمد ، داوود بروبچه هاي ناف تهرون» از جمله يادگار نوشته هايي است که روي بدنه ميله گنبد به چشم مي خورد.

رشد گياهان روي تنه برج

علاوه بر يادگار نوشته ها که همانند زخمي بر پيکره برج قابوس طي زمان نقش بسته است، رشد گياهان هرز و وجود فضله هاي پرندگان نيز رو به رشد است.
 
اگر چه هر از چندگاهي بدنه اين برج از نوشته ها و گياهان خودرو و هرز و فضله پرندگان پاک مي شود، اما باز شاهد تداوم و تکرار يادگاري نويسي بر روي لوح و بدنه اين برج تاريخي هستيم.
 
يک گردشگر هنگام بازديد از اين برج تاريخي با اشاره به وجود يادگاري نوشته شده روي بدنه برج گفت: موضوع يادگاري نويسي روي ميراث تاريخي و فرهنگي به عادت برخي از مردم تبديل شده است و براي پيشگيري از اين روند بايد فرهنگسازي شود.
 
علي تاجبخش که از تهران براي ديدن اين برج تاريخي به گنبد سفر کرده بود، افزود: حيف است، چنين ميراث تاريخي ارزشمند بر اثر سهل انگاري و بي توجهي برخي افراد از بين رود.
 
وي اظهار داشت: علاوه بر يادگاري نويسي، از بدنه برج پرندگان براي آشيانه سازي استفاده کردند و بايد نسبت به پاک سازي سطح برج از نمادهاي خارجي برنامه ريزي شود.
 
همچنين لازم به ذکر است تا روند شهرسازي و نفوذ فاضلاب به اين بناي تاريخي که موجب رطوبت اين اثر ارزشمند شده است نيز از سوي مسئولان مورد توجه قرار گيرد.

ساماندهي بافت هاي فرسوده حاشيه برج

ساماندهي و بهسازي بافت هاي فرسوده حاشيه گنبد کاووس از ديگر موضوعاتي است که بايد مورد توجه قرار گيرد و شهردار گنبد در خصوص اين مشکل گفت: بافت هاي فرسوده حاشيه برج قابوس که به بلندترين برج آجري جهان معروف است، در اين شهر بهسازي و نوسازي مي شود.
 
سيد منصور باقري افزود: وزير مسکن با تخصيص اعتباري بالغ بر 37 ميليارد و 500 ميليون ريال براي پرداخت 250 فقره وام 150 ميليون ريالي براي حاشيه نشينان اين شهرستان موافقت کرده است.
 
وي اظهارداشت: همچنين وزير مسکن با اجرايي شدن مطالعات توانمندسازي و ساماندهي سکونتگاه هاي غيررسمي موافق است.شهرداري گنبد با اختصاص اعتبار راهبردي سازمان شهرداريها و دهياري هاي کشور براي انجام مطالعات توانمندسازي و ساماندهي سکونتگاه هاي غيررسمي که مرحله سوم آن در حال اجراست، اعلام آمادگي کرد.
 
باقري در خصوص مطالعات بهسازي و نوسازي بافتهاي فرسوده و پيرامون برج قابوس که مطالعات مرحله دوم طرح آن در دست اجراست، افزود: هدف از انجام اين مطالعات، برنامه ريزي براي جلوگيري از ايجاد و گسترش حاشيه نشيني و اسکان غيررسمي از طريق دستگاه هاي اجرايي ذيربط است.

وجود انحراف در برج قابوس

برخي يافته ها نشان از انحراف و کج شدن بلندترين برج تاريخي جهان دارد و کارشناسان و دوستدار ميراث فرهنگي خواهان توجه ويژه براي مرمت اين برج شدند.
 
حميد عمراني رکاوندي مدير پايگاه ميراث فرهنگي استان گلستان افزود: ليزر اسکن انجام شده در سال گذشته از وجود انحراف برج قابوس به سمت شمال غرب خبر مي دهد بر اين اساس اين اثر ارزشمند مستلزم مطالعات سازه‌اي و معماري است.
 
وي با اشاره به روند شهرسازي و ساخت و سازهاي پيرامون برج و در پي آن نياز به آب و فاضلاب، افزود: به دليل نفوذ آب به سمت پايين تپه و ضرورت تعيين وضعيت رطوبتي آن، اين عمليات در دستور کار قرار گرفته است.
 
مدير پايگاه ميراث فرهنگي استان گلستان با بيان اينکه در حال حاضر گنبد قابوس تعيين حريم شده است، بيان داشت: در صورت تامين اعتبار لازم جلوگيري از آلوده‌سازي فضاي پيرامون و آزادسازي فضاي پيرامون انجام مي گيرد.
 
به گفته اين مسئول ، همچنين فضاسازي و ايجاد استراحتگاهي براي محوطه گنبد قابوس پيش‌بيني شده است.
 
وي اضافه کرد: به دليل آسيبهاي طبيعي، جوي و فضولات پرندگان و رشد گياهان در ديوارهاي برج عمليات مرمت اضطراري آن به مدت سه ماه با نصب داربست پيرامون بنا انجام شده و در اين عمليات تمام بندها و آجرهايي که با خاک و نخاله حيواني پر شده تخريب و پس از ضدعفوني با مواد شيميايي با مواد نانو بي رنگ پوشيده شود.
 
مدير پايگاه ميراث فرهنگي استان گلستان با اشاره به انجام نخستين عمليات مرمت بر روي اين بنا در سال 1310 اظهار داشت: همچنين براي دومين بار در سال 1348 برروي تزئينات اين بنا مرمت انجام شد.
 
عمراني رکاوندي يادآور شد: ثبت اين اثر ارزشمند در فهرست ميراث جهاني در دست اقدام است.انجام مطالعات سازه‌اي و معماري برج قابوس که يادماني از دوره ساساني-اشکاني است در دستورکار سازمان ميراث فرهنگي استان گلستان قرار گرفت.
 
گنبد کاووس به دليل وجود بلندترين برج آجري جهان سالانه گردشگران زيادي را براي بازديد از اين شکوه معماري اصيل و تاريخي ايران زمين به اين منطقه جذب مي کند.
 
ميل گنبد ، بنايي که از هزار سال پيش تاکنون بر فراز تپه‌اي خاکي استوار است در عين سادگي يکي از غرور انگيز‌ترين بناهايي که نه تنها در خاک ايران بلکه در سراسر جهان شناخته شده و مورد توجه بسياري از جهانگردان و باستان شناسان است.
 
ميل گنبد بيش از هزار سال، سرفرازانه سر به آسمان کشيده و تمدن کهن مردم اين ديار را رخ جهانيان مي کشد. اين بنا از چهار بخش تشکيل شده است که شامل پي و صفه بنا، سردابه، بدنه و گنبد مخروطي مي شود و ارتفاع بنا 70 متر ، بدنه بنا 37 متر و داراي 10 ترک است.
 
اين بناي باشکوه به دستور قابوس بن وشمگير ، مشهورترين پادشاه آل زيار که به گفته ياقوت حموي ، هم جنگجويي بي همتا و هم اديبي فاضل بود، ساخته شد و لازم است در حال حاضر پس از گذشت قرن ها ، اين بنا با همکاري مردم و همت مسئولان به آيندگان منتقل شود.                           به نقل از سایت "تابناک"

 

برخی سایت ها و وبلاگ های معماری و شهرسازی (ایرانی)

توضیح: این لیست فقط جهت اطلاع رسانی می باشد و ممکن است محتوای آن مورد قبول و تایید "وبلاگ معماری ایرانی اسلامی" نباشد.

صدای معماری

معماری . طراحی داخلی

معماهای معماری

مهندسی عمران

وبلاگ تخصصی مهندسی عمران و معماري

معماران شرق

بهار جهانشر معماری

روی خط معماری

Mutations in Art and Architecture

شهراباد

نقطه،خط،سطح

طرح و شهر

معماری و منظر

معمار

گروه معماري دانشكده فني مهندسي كرمانشاه

وبلاگ یک معمار . در مورد هنر معماری

گروه معماری فاز 2

گسترش معماری

مطالب معماری

معماری و مرمت

ش م ا : شعر . معماری. من

معماری هنر ایده

معمار آرزوها . حسن ابوالقاسمی

معماران جوان : بچه های معماری دانشگاه آزاد ابهر

دفتر معماران شمال و جنوب

من و معماری

گروه معماری تکین طرح

معماری آینده ,هنر یا تکنولوژی؟

معماری و رنگ شناسی و کاربرد آن

معماری و شهرسازی برای دانشجویان

جستار هایی در هنر و معماری

فلسفه ی معماری

آتلیه معماران نو اندیش

مجله آرشیتکتی طراحی

هنر پتینه - دکوراسیون داخلی

نفس نکش . بخند بگو سلام

هنر نقاشی روی کاشی

در گذر زمان و معماری

مقالات صدری زاده

خشت اول

معمار

نوشته هایی درباره معماری

يك ديزي با ديزاينر

هنر - عشق - معماری

معماری زندگی است

معماری و شهرسازی

معماری را بیاموزیم

معماری ایران و جهان

هنر و معماری

شناخت معماری سنتی ایران

فرهنگستان هنر جمهوري اسلامي ايران در راستاي تبيين فرهنگ و ادب، خلق اثر هنري و اشاعه مكتب استاد شاگردي، اقدام به برگزاري كارگاه تخصصي شناخت معماري سنتي ايران با حضور استاد اصغر شعر باف كرده است.
به گزارش روابط عمومي مركز هنر پژوهي نقش جهان در اين دوره مفاهيم آشنايي با تزيينات معماري سنتي، انواع گره بندي، كاربندي، مقرنس سازي، رسم بندي، كاسه سازي، كاشي كاري و مصالح شناسي به همراه اجرا و بازديد از آثار استاد شعرباف بر گزار خواهد شد.
گفتني است استاد اصغر شعرباف عضو پيوسته فرهنگستان هنر خدمات ارزنده اي در معماري سنتي و اسلامي انجام داده اند كه شاخص ترين اين آثار عبارتند از مسجد جامع ساوه، مسجد اعظم قم، مدرسه و مسجد شهيد مطهري (سپهسالار)، امامزاده زيد تهران، مسجد حضرت ابراهيم نمايشگاه بين‌المللي تهران، بقعه شيخ صفي در اردبيل، مسجد دانشگاه شريف، بازار مبل ارزي يافت آباد، بناي شهداي هفت تير در بهشت زهراي تهران، زيرزمين تالار الماس كاخ گلستان و ... .

اين كارگاه طي 12 جلسه، روزهاي دوشنبه ساعت 16 در ساختمان مركزي فرهنگستان هنر برگزار مي شود.
علاقمندان براي كسب اطلاع بيشتر و ثبت نام به مركز هنر پژوهي نقش جهان واقع در خيابان ولي عصر(عج)، ضلع جنوب غربي پارك ساعي، شماره 2169 مراجعه كنند و يا با شماره  14-88553912 تماس حاصل فرمايند.

رونمایی کتاب استاد علی اکبر صارمی

در خانه هنرمندان

كتاب «تار و پود و هنوز»، مجموعه خاطرات معمار ايراني، علي‌اكبر صارمي توسط انتشارات هنرمعماري قرن، منتشر شد. اين كتاب 14 تير ۸۹ رونمايي مي‌شود.

 

علي‌اكبر صارمي معمار و طر اح، در گفت‌و‌گو با خبرنگار شهر درباره‌ي رونمايي اين كتاب گفت: «تار و پود و هنوز» روز دوشنبه 14 تير در تالار بتهوون خانه هنرمندان ايران رونمايي مي‌شود.

 وي افزود: در اين مراسم مهندس بيژن شافعي، دخترم ثمر صارمي، مهندس فريار جواهريان، مهندس شادمهر راستين و خانم سهيلا بسكي سخنراني خواهند كرد. همچنين در اين مراسم فيلمي 25 دقيقه‌اي درباره ايران، براي حاضران پخش خواهد شد.

 صارمي در توضيح گفت: جذابيت اين فيلم از اين جهت است كه همچون كتاب، بخشي از خاطرات حرفه‌اي من را مرور مي‌كند و بسياري از مكان‌هايي كه من از آن‌ها فيلم گرفته‌ام، امروز ديگر وجود ندارند. تصاوير اين فيلم مربوط به سال 1340 است و در آن تصاويري قديمي از شهرهاي مختلف ايران وجود دارد.

 علي‌اكبر صارمي در سال 1322 در زنجان به‌دنيا آمد. در سال 1347 در دانشكده هنرهاي زيباي تهران مدرك كارشناسي‌ارشد و پس از آن با راهنمايي استادش لوئي كان درسال 1355 در دانشگاه پنسيلوانياي امريكا مدرك دكتراي معماري گرفت.

وي در سال هاي 54 و 55 در دانشگاه شهيد بهشتي و طي سال‌هاي1363 تا 1376 در دانشگاه تهران به تدريس پرداخت. همچنين در سال‌هاي 1355 تا 1359 موسس، مدير گروه معماري و استاديار دانشگاه فارابي بوده و از سال 1370 تا كنون دانشيار دانشگاه آزاد اسلامي است.

از ديگر تاليفات صارمي مي‌توان «طرح‌هايي از ايران» را نام برد كه در سال 1377 در انتشارات فرهنگسرا چاپ شد. از آثار وي نيز مي‌توان به مجموعه فرهنگي در چهارراه تخت جمشيد تهران-بينال ونيز 1982، مجموعه مسکوني جلفاي اصفهان برنده اول mimar - ژنو 1991، پروژه باغ صفه اصفهان-معماري و هنر ايران زمستان 1366 و خانه ميرمشهدي، خانه شمال، خانه عباس‌آباد، خانه ابراهيمي، انستيتو پاستور، هنرهاي تجسمي کرج، برج بلور تبريز و سفارت‌خانه ايران در آلباني اشاره کرد.

 كتاب «تار و پود و هنوزتار و پود و هنوز/ سرگذشت من و معماري ما» توسط انتشارات هنر معماري قرن، ناشر كتاب‌هاي تخصصي معماري و دكوراسيون داخلي، در قطع رحلي، با قيمت 10هزار تومان منتشر مي‌شود.

 مراسم رونمايي كتاب «تار و پود و هنوز» دوشنبه 14 تير ساعت 17 در تالار بتهوون خانه هنرمندان ايران برگزار مي‌شود.

معیار الگوی خانه ایرانی چیست؟

پایگاه اطلاع رسانی معماری و شهرسازی ایران (آرونا) نوشت:

معاون وزیر مسکن و شهرسازی از تهیه نقشه های الگوی خانه ایرانی برای شهرهای کشور خبر داده است و ظاهرا قرار است چنانچه فردی مایل به ساخت واحد مسکونی خود براساس معماری ایرانی، اسلامی باشد بتواند با مراجعه به سازمانهای مسکن و شهرسازی در استانها به صورت رایگان از این نقشه ها که برای واحدهای مسکونی با متراژ زیر 100 مترمربع طراحی شده اند استفاده کند.
غراوی با بیان اینکه مشاور به کار گرفته شده کار را به نحو مطلوبی انجام داد و حتی پیش نویس لایحه را نیز تقدیم کرد، اظهار کرده: از آنجایی که پیش نویس ارائه شده، انتظارات وزارت مسکن و شهرسازی را به صورت کامل براورده نمی کرد، گروه کاری دیگری تشکیل شد.
قرار است تا قبل از پایان امسال ‌مواد قانونی با تشریک مساعی همه دستگاه های تاثیر گذار در مسائل مدیریت شهری تدوین و پس از تکمیل در شورایعالی شهرسازی و معماری کشور به مجلس شورای اسلامی تقدیم شود.
سوالی که مطرح می شود این است که روند دست یابی به آنچه " الگوی خانه ایرانی" خوانده شده و معیار طراحی در آن چیست و اینکه اصولا معماری ایرانی/اسلامی یک رویکرد است یا صرفا تبعیت از یک الگوی واحد؟

تلاش برای ساختن هنری ماندگار

"آنچه از دیروز فرا گرفته ایم با دانش امروز تلفیق، تا هنری ماندگار برای فردا بسازیم." از شعارها و برنامه های حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی در بخش معماری ایرانی و با هدف ارائه طراحی متناسب با ایران امروز می باشد.

يكي از نام‌هايي كه اكثر قريب به اتفاق ايرانيان با آن آشنايي دارند، نام حوزه هنري سازمان تبليغات اسلامي مي‌باشد. اين موسسه وابسته به سازمان تبليغات اسلامي از عمده‌ترين متوليان فرهنگي- هنري كشور است كه با محوريت عنصر الهي اسلام و حكومت اسلامي دست‌اندركار فعاليت‌هاي گسترده و متنوعي از قبيل: انتشارات چندين عنوان نشريه با زمينه‌هاي فرهنگي و هنري، آموزش رشته‌هاي مختلف هنري، تهيه‌كنندگي و ساخت فيلم‌ها سينمايي، توليد فيلم‌نامه با بهره‌گيري از استعدادهای كشور پشتيباني از گروه‌هاي هنري در زمينه‌هاي گوناگون، حمايت از برگزاري نمايش‌هاي آييني و تعزيه، اقدام به احياي هنرهاي اصيل ايراني- اسلامي و همچنين انجام فعاليت‌ها و ارائه خدمات ديگر در جهت حفظ امتداد و تكيه بر آرمان‌هاي انقلاب اسلامي مي‌باشد.

 حوزه هنري سازمان تبليغات اسلامي با ارائه پوشش‌هاي حمايتي در قالب طرح‌ها و پروژه‌هاي فرهنگي و هنري با محوريت دين و ارزش‌هاي مذهبي در تلاش است تا ضمن انجام وظايف اصلي خود طيف وسيعي از اقشار اجتماع اعم از هنرمندان، جوانان، علاقه‌مندان و افراد داراي استعداد را حمايت و پشتيباني نمايد.

 اين موسسه با برگزاري جلسات گروهي، با شركت علاقه‌مندان رشته‌هاي مختلف و نيز با برگزاري مسابقات و شب‌هاي شعر، مسابقات طراحي و نقاشي فراخوان براي مقالات ارزشمند در زمينه‌هاي گوناگون تلاش مي‌نمايد تا علاوه بر معرفي مجامع سالم و هدفمند براي حضور فعال هنرمندان و جوانان و ساير علاقه‌مندان تلاش مي‌كند تا گامي موثر در راستاي تامين خدمات اجتماعي و فرهنگي بردارد.

 حوزه هنري سازمان تبليغات اسلامي علاوه بر فعاليت‌هايي كه تاكنون عنوان شد سال‌های طولانی است كه با فعاليت‌ مستمر در امر آموزش عالي، آموزش‌هاي آزاد و آموزش‌هاي خاص در قالب دوره‌هاي كوتاه مدت و ميان مدت نيز گام‌هاي موثري را در جهت اعتلاي سطح علمي و ارتقا معلومات هنري در ميان علاقه‌مندان و در نهايت سطح كشور بر دارد.

 

و اما در بخش معماری ایرانی، فعالیت های این حوزه به شرح زیر است:

 دفتر آرمان‌شهر حوزه هنری، خارج از تب زدگی‌ها و غرض‌ورزی‌های رایج، در فضای امن حوزه هنری در نشاط بی مثال آن به شدن انجامید و آنچه نویسندگان این نامه می‌خواهند، پرداخت همه جانبه به یک پدیده است؛ پدیده ای که برای ایرانیان تازه است و تاثیرگذار.

قرار است از هنر زيستن، آفريدن، جهت دادن و مقياس بخشيدن به بي كرانگي فضا و كيهان...از تجسم قالب هاي بدون بعد ذهن آدمی، به واسطه بعد بخشيدن به فضاي بي انتهاي هستي، از حد آسمان و زمين، حد درون و بيرون، كوچك و بزرگ، محدود و نا محدود، هستي و نيستي، از معماري هنر معنا بخشيدن‌ها بگوییم...

پرده اول

گروهی از معماران جوان و البته حوزه هنری که متولی آن هستند، خوب می‌دانند که
اولاً: جامعه ما نیازمند تقویت حوزه شهروندی و فرهنگ و هنر اصیل ایرانی است.

ثانیاً: ابزارهای این گفتمان دوسویه را به حرمت آنانیکه حرفی برای گفتن و اشتیاقی برای شنیدن دارند باید پاس داشت.

پرده دوم:

قرار است از رسانه بگوییم، از گفتمان؛

برای گفتمان رسانه‌ای دوسویه می‌خواهیم،پنجره‌ای روبه کوچه‌های باریک جهان ارتباطات،که اینک بی‌تردید در کنار آن ایستاده‌ایم؛

رسانه برتر

موفقیت یک رسانه در ایجاد بهترین ارتباط با مخاطب نهفته است؛و هرچه این ارتباط موفق‌ باشد عامل آن موفق‌تر ارزیابی می شود.

آرمان‌شهر برای همگام شدن با رسانه بر‌تر، با رویکردی مخاطب‌گرا و شناخت ملزومات رسانه‌ها و توجه به نوع انتقال پیام (نگارش رسانه‌ای) از گونه‌های رسانه‌های آنلاین نظیر:
1- متن: رسانه نوشتاری
2- عکس: رسانه بصری
3- صدا: رسانه شنیداری
4- فیلم و تصویر: رسانه دیداری

نیازمند بهره‌جویی می‌باشد. به این معنی که از توانایی این مولفه‌ها بهره جسته و فرصت‌هایی را فراهم آورد که در این زمینه موارد زیر ایجاد می‌شود:
1- تهیه مطالب پر محتوا نظیر مقالات، یاداشت، گزارش، مصاحبه
2- انجمن عکس معماری و همکاری با خانه عکاسان و به نوبه آن ایجاد آژانس عکس معماری
3- رادیو آرمان‌شهر در سایت خود و همکاری با رسانه‌های شنیداری
4- پشتیبانی و تهیه فیلمهایی با مضمون معماری و فضاسازی
5- نمایه نشریات و کتب منتشر شده
6- بانک مقالات معماری

پرده سوم:

دیروز را به امروز پیوند داده‌ایم تا هنری نو بسازیم؛

از دیگر فعالیتهای آرمان‌شهر ایجاد کارگروه‌های معماری می‌باشد. از جمله برنامه‌های این بخش ایجاد گروه های

1- معماری منظر
2- معماری داخلی
3- فرم و فضا
4- معنا و محتوا
آنچه از دیروز فرا گرفته ایم با دانش امروز تلفیق، تا هنری ماندگار برای فردا بسازیم.
از جمله برنامه های این بخش مطالعه در زمینه معماری ایرانی و ارائه طراحی متناسب با ایران امروز می باشد.

و اما پرده چهارم:

از کلیه مسئولین، صاحبظران، اساتید، هنرمندان و معماران، و البته دانشجویان عزیز دعوت می‌شود، آنچه از دیروز فرا گرفته‌اید، با ما پیوند دهید و ما را در راهی که قدم برداشته‌ایم یاری فرمایید. بدین منظور جهت دریافت توضیحات تکمیلی و همکاری، به دفتر آرمانشهر، مراجعه و با شماره 88896934 -021 تماس حاصل نمایند.

* * *

با آرزوی موفقیت برای دست اندرکاران این بخش و دیگر بخش های آن سازمان

 لینک بخش معماری:

 http://www.hozehonari.com/Page/6216/Default.aspx

به کم فکر کنیم . . .

 بد نیست اگر کمی به هم فکر کنیم

                   در بحبوحه خنده به غم فکر کنیم

 بد نیست اگر خانه ما سیمانی است

                  به خشت و گل و نفوذ و نم فکر کنیم

 هر وقت ز یادمان دلی می شکند

                بد نیست که یک لحظه به کم فکر کنیم

 من عاشق و تو هر که در این شهر غریب

                      بد نیست اگر کمی به هم فکر کنیم

بر گرفته از وبلاگ پسری به نام غم 

آيين‎نامة جامع برگزاري مسابقات طراحي معماري و شهرسازي

نظر به اهميت ترويج مسابقات طراحي معماري و شهرسازي در ايجاد رقابت سالم ميان طراحان معماري و شهرسازي و رشته‌هاي وابسته، ايجاد شور و نشاط علمي در جامعة معماران و شهرسازان، ارتقاي فرهنگ عمومي در زمينة معماري و شهرسازي، فراهم آوردن عرصة مناسب براي معرفي استعدادهاي تازه و ناشناخته، فرصت انتخاب طرح‌هاي بهتر و در نتيجه نيل به معماري و شهرسازي‌اي كارآمد و بهينه و متناسب با فرهنگ، اقليم، و محيط زيست، نيل به بهره‌وري بيشتر در بناها و مجتمع‌هاي زيستي، و تخصيص بهتر منابع مالي كشور؛ و همچنين نظر به ضرورت سامان‌يابي و قانونمندي مسابقات طراحي معماري و شهرسازي، اين آيين‎نامه تهيه و تنظيم شده است.

اين آيين‌نامه براي كلية دستگاه‌ها و اشخاص حقيقي و حقوقي در بخش‌هاي دولتي و غيردولتي كه به برگزاري مسابقه اقدام كنند، در حدودي كه شرح آن ذكر خواهد شد لازم‌الاجراست. دستورالعمل تفصيلي در هر مورد در چارچوب آيين‌نامة حاضر توسط دستگاه ذي‏ربط تدوين و ابلاغ خواهد شد. همچنين شرح و تبيين مفاد آيين‌نامة حاضر توسط فرهنگستان هنر تهيه و ابلاغ خواهد شد و در حكم پيوست اين آيين‌نامه خواهد بود.

متن کامل:

http://www.iranculture.org/provs/view.php?id=1285

مصوب پانصد و سيزدهمين جلسه مورخ 20/12/1381 شوراي عالي انقلاب فرهنگي تاريخ ابلاغ: 26/01/1382    شماره ابلاغ: 309/دش

اعتلای معماری ایرانی و اسلامی در شهرها

معاون وزیر مسکن و شهرسازی از سیاست گذاری شورایعالی مسکن و شهرسازی برای اعتلای معماری ایرانی اسلامی در شهرها خبر داد.

آقای مهندس میرمحمد غراوی گفت: پیرو تاکید مقام معظم رهبری و دستور رئیس جمهور مبنی بر احیا و اعتلای معماری ایرانی، اسلامی، سیاست گذاری در این جهت در شورایعالی شهرسازی آغاز شده است. وی اظهار داشت: بر این اساس، دستورالعمل ها و آیین نامه هایی در جهت غنا بخشیدن به فرهنگ ایرانی اسلامی در این شورا تدوین و جهت اجرا در معماری شهرها ابلاغ می شود.

غراوی در عین حال از تامین اعتبار تهیه طرحهای جامع کشور خبر داد و افزود: بر این اساس برای شهرهای بالای 50 هزار نفر جمعیت که نیازمند طرح جامع هستند، اعتبار اختصاص می یابد. وی مدت زمان اجرای طرح جامع شهرهای بالای 50 هزار نفر را 15 ماه برای هر شهر عنوان کرد و گفت: دولت اعتباری بالغ بر 75 میلیارد ریال به این منظور اختصاص داده است که بر اساس آن برنامه جامع توسعه شهری برای شهرهایی که فاقد طرح جامع هستند تهیه می شود.

معاون وزیر مسکن، اجرای این امر را گامی مهم در جهت سرعت بخشیدن به توسعه شهری در شهرهای کوچک خواند.

كتب منتشر شده معاونت شهرسازي و معماري وزارت مسكن و شهرسازي

كتب منتشر شده معاونت شهرسازي و معماري وزارت مسكن و شهرسازي
لوح فشرده مجموعه قوانين و مقررات شهرسازي و معماري	مباني معماري فضاي سبز شهري
مجموعه مصوبات شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران (1343 تا 1369)	A Bibliography of the Art, Architecture and	هنر و معماري اسلامي
اندازه شهر	راهنماي طراحي فضاهاي شهري در ايران	باغ ايراني (حكمت كهن منظر جديد)
بانيان آبادي ايران	تراكم در شهرسازي	برنامه ريزي راهبردي توسعه شهري ...
ميدان توپخانه تهران	مقررات شهرسازي و معماري و ...	مجموعه مصوبات شوراي عالي ...
مجموعه مقالات كارگاه تخصصي تدوين ...	قوانين و مقررات شهرسازي (جلد 2)	قوانين و مقررات شهرسازي (جلد 1)
مجموعه مقالات كارگاه مشورتي فني ...	مقررات شهرسازي و معماري و ...	آيين نامه نحوه بررسي و تصويب ...

کتاب الکترونیکی "عکاسی حرفه ای معماری" (قابل دانلود)

کتاب الکترونیکی "عکاسی حرفه ای معماری" یا عکاسی معماری بصورت حرفه ای، چاپ سوم و با فرمت پی دی اف در 208 صفحه در دسامبر سال 2001 و به زبان انگلیسی (با حجم 7،05 مگابایت) منتشر شده است:

این کتاب برای دانشجویان مشتاق و حرفه ای ها که میخواهند با جریانات و تحولات توسعه دیجیتالی نیز همراه باشند و عکس های با کیفیت بالای معماری تهیه کنند، بسیار مناسب است. و از طرفی هم جوانب مثبت و منفی این تحولات را از طریق مقایسه فیلم و رسانه های دیجیتال با استفاده از تجربیات نویسنده دنبال نمایند.

نویسنده کتاب، "مایکل هریس" یک متخصص برجسته است. تخصص وی در زمینه عکاسی معماری و فضاهای داخلی است و آثار او طیف وسیعی از کاربری ها را پوشش میدهد (از صنعتی و تجاری تا مسکونی)، کتاب دیگر او با عنوان "عکاسی حرفه ای فضاهای داخلی" نیز توسط همین ناشر منتشر شده است.

این کتاب را میتوانید از آدرس زیر دانلود نمایید:

 http://www.box.net/shared/xo5le6o2d9

This is a must-have guide both for aspiring students and for established professionals who need to keep up to speed with the current impact of recent digital developments. In this highly visual, full colour text Michael Harris shares his professional secrets and demonstrates how to achieve top quality architectural images. Brief histories of both architecture and architectural photography lay the foundations for the technical applications that follow. This third edition provides increased coverage of the revolution in digital photography, which is forcing all photographers to review their practices. The pros and cons of these developments are assessed through a comparison of the film and digital mediums and the highly debated variances in their quality and cost.

* Learn how to achieve top quality architectural images from a leading expert
* Up-to-date advice on the pros and cons of digital photography in this field
* Step by step guide to typical, profitable shooting sequences on assignment

Michael Harris is a freelance photographer specializing in architectural and interior photography. His work covers a wide spectrum from industrial and commercial, to residential photography. He is author of 'Professional Interior Photography', also published by Focal Press.

 

مفهوم هویت و معماری امروز ایران (علی اکبر قطبی)

در مقاله حاضر به منظور روشن شدن حقیقت مفهوم هویت، سعی شده با استفاده از مطالعه اسنادی، این مفهوم در سه بخش شامل اصطلاح‌‌شناسی و بررسی مفاهیم هویت، هویت در معماری، و بحران هویت در معماری معاصر ایران، در حوزه‌های علوم اجتماعی، علوم انسانی، و معماری و شهرسازی مورد بررسی قرار گیرد، به طوری که نتایج به دست آمده در طراحی‌های متکی بر مسئله هویت به کار گرفته شود.

دریافت متن کامل مقاله:

http://www.ayar.ir/pdf/memari/mafhum.pdf

 

در باره خانه ایرانی

خانه ايراني چيست؟

در جايي وصفي آمده بود كه خانه ادامه لباس تن آدمي است، بيروني‌ترين لباس او كه بايستي اندازه و درخور او باشد. خانه محل آغاز تمام كودكي است؛ نقطه شروع نخستين تجربه‌هاي هر انسان و از این رو مؤثر در شكل‌گيري فهم و ديد او از جهان. خانه جايي است كه انسان آسوده‌ترين لحظات و احتمالاً بيشترين مدت عمر خود را در آن سپري مي‌كند؛ و به همین خاطر، در ميان تمام گونه‌هاي بناي معماري، خانه پراهميت‌ترين بنا و آشناترين و صميمي‌ترين آنهاست.

خانه برای انسان همواره معنا و تأثیری فراتر از سرپناه و پناهگاه داشته و با خود بينش، فرهنگ و شيوه خاص نگاه او به زندگی را ساخته و به نمايش در مي‌آورده است. خانه مكاني‌ است براي آسایش انسان، كه بايستي پاسخ تمامي نيازهاي تن و روان و روح او را در خود فراهم نمايد. اما آيا خانه‌هاي امروز ما چنين‌اند؟ يعني اگر آن وصف نخست را در مورد خانه بپذيريم، آيا امروز هم اين لباس فراخ، درخور تن و جان ماست تا در آن احساس آسايش كنيم؟

در یک نگاه کلی هر محیطی که به نحوی با زندگی آدمی در ارتباط باشد، سازنده بخشی از زندگیِ او، نیازهای او و شیوه پاسخگویی او به این نیازهاست. بنابراین فهم هر محیط انسانی، بدون شناختْ نسبت به نگاه و بینش انسان‌های درون آن، به نظر امکان‌پذیر نمی آید. و خانه بارزترین و آشناترین این محیط‌هاست. در واقع خانه نشان‌دهنده شكل و شيوه زندگي ساكنین خود است. يعني از تماشاي آن مي‌توان تا حدي به فهم اين موضوع رسيد كه ساكنينش چه کسانی بوده‌اند و چگونه در آن زندگي مي‌كرده‌اند، فضاهاي گوناگون بر اساس چه خواست‌ها و نیازهایی به‌وجود آمده و چگونه به آنان پاسخ مي‌داده و چه امكاناتي را در چه جهت برايشان فراهم مي‌ساخته است. بنابراین هر خانه به‌طور معمول بايد با زندگي ساكنين خود مناسبت و هماهنگي داشته باشد.

هر چند که شکل زندگی انسان و شیوه پاسخگویی به آن همواره با هم مرتبط و بر یکدیگر تأثیرگذارند، اما شكي نيست كه شكل زندگي در هر دوره زماني، مناسب با شرايط آن دوره آرام آرام تغییر می کند و خود را با وضعیت جدید منطبق می سازد. شکل زندگی در واقع صورتی است که تحت تأثیر خواست‌ها و نیازهای انسان و در شرایط اقلیمی، امکانات موجود، روابط اجتماعی و... شکل می‌گیرد. اما شیوه زندگی، روش و منشی است که انسان‌ها بنا به دیدگاه ها، باورها، اندیشه یا به‌طورکلی فرهنگشان از خود بروز می دهند. شيوه زندگي از آنجا كه بستگي كامل به نوع نگاه انسان به زندگي و انديشه و بينش او دارد، مي‌تواند امري پایدار تلقی شود. چرا كه نوع نگاه و انديشه، نماياننده فرهنگ يك جامعه است و فرهنگ هرچند تأثیرپذیر از زمان است اما دارای برخی خصایص کلی و ویژگی‌هایی است که فارغ از زمان بوده و با گذر از يك دوره تاريخي به دوره‌اي ديگر تغيير نكرده و دگرگون نمی شود. بنابراین آنچه انتظار می رود که در خانه های برخاسته از یک فرهنگ، مشابه و پایدار باشد شيوه زندگي ساكنان آنهاست. يعني نگاه تاریخی آنها به زندگي، نگاهي كه كالبد خانه را تحت تأثير خود درمي‌آورد و هماهنگ با آن مي‌سازد.

حال اگر به تماشاي بعضي از خانه‌هاي دوران گذشته برويم و آنها را با خانه‌هاي امروزمان مقايسه كنيم، شاید بسیاری از اوقات حال و هوای درون آن را صرفنظر از همه تغییرات آشناتر و دلنشین تر از بسیاری از خانه های امروز بیابیم؛ و احتمالاً به‌سادگي به نظرمان مي‌رسد كه آن شيوه نگاه به زندگي در اين خانه‌ها با خانه‌هاي ما متفاوت بوده ‌است.

حال و هواي دروني هر خانه، مانند يك شيوه سخن گفتن است. هر چند بسياري از ما شيوه سخن گفتن بیشتر خانه‌هاي گذشته را آشنا و از این رو نغز و شيرين مي‌دانيم، اما خود امروز ديگر نمي‌توانيم به آن شيوه سخنی بگوييم يا شعري بسراييم. انگار آن خانه‌ها چنان با شيوه زندگي ساكنانش هم‌آهنگ بوده كه هر گوشه از آن مرهمی بر نیازهای آنان مي‌شده است؛ اما امروز خانه‌هاي ما از آن‌ همه دوستی و آشنایی‌ای که براي ما دارد تهي شده و يا دست‌كم آن‌چنان شيرين و صميمي نيست. آن خانه‌ها چه داشتـه و شيوه نگاه ساكنان آن چه بوده‌ كه خانه‌هايشان را اين‌گونه شكل مي‌داده است؟ به‌نظر می رسد در خانه های گذشته، توجهی همزمان و نسبتی صحیح میان شکل ساختمان و شیوه زندگی انسان برقرار بوده است اما با گذشت زمان آن نسبت و توجه رو به کمرنگی گذاشته و شاید همین غفلت و بی‌توجهی نسبت به برقراری اين ارتباط صحیح است که فضای خانه هایمان را کم‌روح‌تر از خانه های گذشته کرده است. اگر بتوان خانه‌هاي گذشته را به‌واسطه برقراری نسبت میان شیوه برآمده از آن فرهنگ، که نشان از بینش و اندیشه ایرانی دارد، خانه ايراني بناميم، چه ویژگی‌هایی است که خانه ای را ايراني می کند؟ و

به‌طورکلی، خانه ايراني چيست؟

شايد در جستجو براي يافتن پاسخ اين سؤال، ما به دنبال آن بخش گمشده خودمان هستيم، آن نگاه گمشده‌اي كه اين خانه‌ها را تا اين حد دلنشين و زيبا مي‌كند.

 

به نقل از: مرکز رویدادهای معماری ایران 

آرشیو عکس های معماری ایرانی اسلامی

یکی از بخش های قابل توجه "مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی (مرکز پژوهشهای ایرانی و اسلامی)" تصاویر مربوط به هنر و معماری ایرانی است که مجموعه ای با حدود ۱۶۰۰ عکس از طریق سایت اینترنتی مرکز قابل دسترس علاقمندان می باشد.

نمونه عکس ها:
 

کبوترخانه صفویه  اصفهان شماره اسلاید:1	پل خواجو  اصفهان شماره اسلاید:2
پل خواجو 1641-1666 اصفهان شماره اسلاید:3	پل شهرستان  اصفهان شماره اسلاید:4
پل شهرستان قرن 11یا 12 اصفهان شماره اسلاید:5	کاخ چهلستون، تقاشی  اصفهان شماره اسلاید:6
کاخ چهل ستون، تقاشی  اصفهان شماره اسلاید:7	بخاری (اجاق) در کاخ چهلستون  اصفهان شماره اسلاید:8
کاخ چهل ستون از قسمت شرق 1597-1629 اصفهان شماره اسلاید:9	مسجد چهارباغ، ییاط  اصفهان شماره اسلاید:10
مسجد چهار باغ  اصفهان شماره اسلاید:11	مسجد چهارباغ، مدخل 1706-1714 اصفهان شماره اسلاید:12
مسجد آرامگاه ولایت هارون 1513 اصفهان شماره اسلاید:13	میراب قرن شانزدهم 1496 اصفهان شماره اسلاید:14
آرامگاه درب امام ساختمان 1453،آجرفرش اصفهان شماره اسلاید:15	آرامگاه کمال اسماعیل، معماری تالارنماز 1634 اصفهان شماره اسلاید:16
آرامگاه کمال اسماعیل 1434 اصفهان شماره اسلاید:17	طاقچه مشعل در مسجد جمعه  اصفهان شماره اسلاید:18
پنجره در مسجد جمعه  اصفهان شماره اسلاید:19	محراب در مسجد جمعه  اصفهان شماره اسلاید:20

درباره مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی
(مرکزپژوهشهای ایرانی واسلامی)

 مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی مؤسسه‌ای علمی ـ پژوهشی است که در اسفند ماه 1362 به منظور تدوین و انتشار دانشنامه‌های عمومی و تخصصی و کتب مرجع در ابعاد مختلف معارف بشری به ویژه فرهنگ و تمدن اسلامی و ایرانی بنیاد نهاده شد. برای تحقق این هدف، پی‌ریزی سازمان علمی منسجمی برخوردار از توانائیهای بالا، ضروری می‌نمود. بدین سبب، طراح و بنیان ‌گذار این مرکز جناب آقای سید کاظم موسوی بجنوردی، با دعوت از شماری از برجسته‌ ترین دانشمندان و محققان ایرانی آنها را به همکاری فرا خواند. هسته اولیه این سازمان علمی، با بررسی شیوه‌های دانشنامه نگاری، به تبیین راههای وصول به این اهداف و تهیه و اجرای طرحی علمی پرداخت و به عنوان نخستین گام تألیف دائره المعارف بزرگ اسلامی را در دستور کار خود قرار داد. اجرای طرح عملا از اواسط سال 1363 آغاز شد. اگرچه در آغاز، دشواریهایی از لحاظ گردآوری ابزارهای تحقیق، به ویژه ایجاد کتابخانه‌ای غنی مشتمل بر اصیل‌ ترین و معتبرترین منابع تاریخ و فرهنگ اسلامی و ایرانی، وجود داشت، ولی به تدریج به موازات تشکیل و توسعه کتابخانه، سازمان علمی مرکز نیز با دعوت از محققان شناخته شده و نیز پژوهشگران جوان گسترش یافت و هم اکنون بیش از سیصد نفر از اساتید، مولفین و پژوهشگران بصورت پیوسته و وابسته، با پروژه های گوناگون در دست انجام همکاری دارند.
تاکنون بیش از پانصد هزار جلد کتاب و نشریه ادواری در کلیۀ زمینه‌های تاریخ و فرهنگ اسلامی در کتابخانه این مرکز گرد آمده است و این کتابخانه را به بزرگ ‌ترین کتابخانه تخصصی کشور تبدیل نموده است. و البته کتابخانه بزرگ دیجیتالی نیز با دهها هزار عنوان بصورت تمام متن از طریق شبکه اینترانت داخلی مرکز در اختیار مولفین قرار گرفته که به جز محققان این مرکز، دیگران نیز از آن استفاده می‌کنند. اتصال مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی به شبکه‌های رایانه‌ای جهانی، ارتباط علمی استوارتری میان این مرکز و دیگر مؤسسات پژوهشی و کتابخانه‌های بزرگ جهان ایجاد کرده، و سبب غنای بیشتر این کتابخانه شده است.

در طول این سالیان، سازمان کتابخانه و مرکز اسناد این مرکز به جمع آوری و خرید و یا پذیرش اهداء کتب خطی و نفیس نیز اهتمام داشته تا گنجینه های میراث اسلامی و ایرانی در مخازن ویژه ای که برای این منظور در نظر گرفته شده، هر چه بهتر محفوظ بماند. بعنوان مثال، قدیمی‌ترین و کاملترین نسخه شاهنامه حکیم ابوالقاسم فردوسی در گنجینه کتب خطی نگاهداری می‌ شود. این نسخه نفیس در قرن هفتم هجری نگارش یافته و به همراه تذهیب و خط عالی، خمسه نظامی را نیز در حاشیه خود به صورت کامل دارد. این شاهنامۀ هزار صفحه‌ای در تیراژ محدود به صورت فاکسی میل با دو نوع تجلید در اختیار عموم قرار گرفته است.

شورای عالی علمی مرکز متشکل از 46 نفر مدیران بخشها و مشاوران علمی و ویراستاران ارشد، بر کلیه فعالیتهای علمی نظارت مستقیم دارد. این شورا برای تعیین سیاستگذاری های کلی مقالات، ماهیانه تشکیل جلسه میدهد و مصوبات آن برای مولفین لازم الاجراست. روش کار برای کلیۀ دانشنامه‌های در دست تألیف، چنین است: فهرست مدخل ها توسط اعضای بخش گزینش عناوین با مراجعه به دائرهالمعارفها، فرهنگنامه‌ها و منابع معتبر استخراج و برای ویرایش و اظهار نظر به بخشهای علمی ارسال می‌شود. هر یک از مدیران و اعضای بخشها، فهرست مدخلهای خاص خود را بررسی می‌کنند، پس از حذف و اضافه و تهذیب و تأیید به بخش گزینش عناوین باز می‌گردانند. این عناوین پس از تأیید سرویراستار در فهرست مدخل ها قرار گرفته و برای هر یک پرونده ای علمی تشکیل می‌شود. یعنی پژوهشگران با مراجعه به اهم منابع، به ضبط و تصویربرداری از مطالب مربوط به مدخلها می‌پردازند. پرونده‌هایی که به این طریق تشکیل می‌شود، به تفکیک موضوع، به بخشهای علمی ارسال می‌گردد. مدیران بخشها براساس شناخت خود این مدخلها و پرونده‌های علمی را جهت تألیف مقاله به محققان داخل و خارج از مرکز سفارش می‌دهند. فایده پرونده علمی این است که در وقت مولف صرفه جویی بسیار شده و نیاز به حضور فیزیکی وی تا حد زیادی مرتفع میگردد و به این جهت میتوان حتی به مولفین خارج از تهران و کشور نیز سفارش مقاله داد و از طیف گسترده تری از محققین استفاده نمود. پس از تألیف، ارجاعات مقاله به منابع استفاده شده، توسط پژوهشگران مستقل بخش کنترل، مورد مقابله قرار می‌گیرد. سپس در صورت وجود اشتباهات، گزارش آن برای اصلاح، به نویسنده بازگردانده می‌شود. پس از بازبینی مقاله توسط نویسنده، مدیر بخش و ویراستاران به ویرایش علمی مقاله می‌پردازند و در نهایت مقاله در بخش ویرایش و چاپ، از لحاظ فنی و اصول دانشنامه‌ نویسی مورد بررسی مجدد و ویرایش نهایی قرار گرفته و آماده چاپ می‌گردد. در هر یک از مراحل یاد شده، مقالات باید از نظر سرویراستار بگذرد. تأیید نهایی سرویراستار به منزلۀ اجازه چاپ مقالات است.

مدخل هایی که برای دائره المعارف بزرگ اسلامی پیش‌بینی می‌شود، کلیۀ زمینه‌های خرد و کلان فرهنگ و تمدن اسلامی، مانند قرآن ‌شناسی، فقه، حدیث، تاریخ سیاسی و اجتماعی، جغرافیای تاریخی و انسانی، اسلام و فرقه‌های اسلامی اعم از فرق مذهبی و مکاتب کلامی، فلسفه و عرفان، زبان و ادبیات سرزمین‌های اسلامی، تاریخ علوم ریاضی و طبیعی، هنر و معماری در سرزمین‌های اسلامی، مردم‌شناسی، و نیز جنبه‌های فرهنگ بومی و محلی اقوام مسلمان را در بر می‌گیرد. این تنوع در موضوعات و مدخلهای دائره المعارف بزرگ اسلامی، از یک سو امتیاز آن را بر دانشنامه‌های مشابه که به برخی از موضوعات تمدن اسلامی توجه بیشتری مبذول داشته‌اند، نشان می‌دهد و از سوی دیگر کوششهای گسترده‌تر و عمیق‌تری را برای دستیابی به نکات و جزئیات مهمی از این فرهنگ و تمدن که مورد غفلت قرار گرفته است، را طلب می‌کند. لذا اصحاب دائره المعارف در تألیف و تحقیق، تکیه بر منابع اصیل و معتبر و کهنی را که از بطن و متن فرهنگ اقوام مسلمان و تمدن اسلامی برخواسته، اساس کار خویش قرار داده‌اند و البته این بدان معنی نیست که در این مهم از منابع جدیدتر و تحقیقات امروزی غفلت ورزند، بلکه می‌کوشند تا عناصر مختلف تاریخ سیاسی و اجتماعی و علمی و ادبی و هنری اسلامی را بی‌طرفانه و با نگاهی علمی از منابع اصلی استخراج نموده و در قالب مقالات منسجم ارائه کنند. به این دلیل مدخل ها و موضوعاتی در این دائره المعارف مطرح شده که برخی از آنها برای اولین بار مورد تحقیق دقیق قرار می‌گیرند.
سازمان علمی مرکز متشکل از سرویراستاری، بخشهای علمی، کتابخانه، بخش پرونده‌های علمی، بخش بررسی، بخش گزینش عناوین و بخش ویرایش و چاپ است.
بنیانگذار و سرویراستار مرکز: آقای محمد کاظم موسوی بجنوردی
بخشهای علمی عبارتتد از: بخش ادبیات فارسی؛ بخش ادبیات عرب؛ بخش کلام و فرق؛ بخش تاریخ؛ بخش جغرافیا؛ بخش علوم؛ بخش فقه، علوم قرآنی و حدیث؛ بخش فلسفه؛ بخش عرفان؛ بخش هنر و معماری؛ بخش حقوق؛ بخش مردم‌شناسی؛ بخش ادیان؛بخش ایران شناسی؛بخش زبان شناسی؛بخش موسیقی.

از مجموعه دائره المعارف بزرگ اسلامی، تاکنون 17 مجلد منتشر شده است. همچنین با توجه به موضوع این دائره المعارف و به منظور افزایش خوانندگان و مخاطبان آن، ضمن انتشار مجلدات فارسی، ترجمۀ عربی و انگلیسی آن نیز منتشر می گردد. برای این منظور مترجمان و محققان زبده به کار ترجمه مشغولند. تاکنون 7 مجلد از ترجمۀ عربی آن با عنوان دائره المعارف الاسلامیة الکبری منتشر شده، و مجلد اول و دوم ترجمه انگلیسی دائره المعارف بزرگ اسلامی نیز در اروپا منتشر شده است.
همچنین مشغول تدوین دانشنامه فرهنگ عامیانه مردم ایران در 6 جلد است. این اثر که در نوع خود بی‌نظیر است. از لحاظ وزنه فرهنگی و شناساندن روحیه ملت ایران نقش برجسته‌ای خواهد داشت. همچنین مشغول تدوین دانشنامه خلیج فارس در 8 جلد و دانشنامۀ شمیران در 2 جلد است. از سوی دیگر مرکز دائره‌المعارف که خود را ملزم به تدوین و تألیف کتابهای مرجع و علمی می‌داند اقدام به تألیف تاریخ جامعه ایران از آغاز تا پایان دوره قاجاریه در 12 جلد نموده است. همچنین اقدام به تألیف جغرافیای جامعه ایران در 5 جلد کرده که تقریباً به پایان رسیده است. برای برخی اقوام ایرانی و مناطق ایران نیز تحت عنوان تاریخ و فرهنگ مانند تاریخ و فرهنگ آذربایجان و تاریخ و فرهنگ کرد کاری اساسی و بنیانی شروع کرده است که پیش‌بینی می‌شود تاریخ و فرهنگ کرد در 6 جلد باشد و تاریخ و فرهنگ آذربایجان در دو جلد.

کار مستقل دیگر مرکز، تألیف دانشنامه ایران است. این دانشنامه در 30 جلد در حال تدوین است که دو مجلد آن هر یک در نهصد صفحه و با عکس های رنگی فراوان منتشر شده است. این دائره المعارف یک دانشنامۀ عمومی در همۀ رشته‌ها و شامل همۀ حوزه‌های فرهنگی است که آنچه مربوط به ایران و اسلام است تألیفی و آنچه به غیر از حوزۀ جهان اسلام است ترجمه از منابع معتبر جهانی می‌باشد.

کار مهم دیگر در دست انجام این مرکز، تدوین فهرستوارۀ کتابهای فارسی یعنی معرفی آثار مکتوب فارسی از آغاز پیدایش این زبان تا پایان عهد چاپ سنگ می‌باشد. این فهرست، پهنۀ جغرافیایی فرهنگ ایرانی، از ایران و خراسان بزرگ تا ماوراءالنهر، شبه قارۀ هند، آسیای صغیر و سرزمینهای دولت عثمانی را در بر می‌گیرد و در واقع در صدد مشخص نمودن سهم زبان فارسی در فرهنگ مکتوب بشری است و بر حسب موضوع در
بیست ودو مجلد فراهم شده که ده جلد آن به چاپ رسیده است. این کار سترگ حاصل تلاش دهها ساله استاد احمد منزوی و همکارانش در این مرکز می باشد. همچنین کارانتشارفهرست نسخ خطی وعکسی این مرکزتوسط این گروه درحال انجام است که دوجلداول ودوم آنهاتاکنون منتشرشده است.البته انتشارات مرکزکارهای دیگری را در دستورکارخود داردکه می توان به مجموعه پژوهش های ایران باستان که تاکنون 6جلد آن منتشرشده اشاره نمود.ونیزچاپ شاهنامه فردوسی تصحیح دکترخالقی مطلق ودیگرکتبی که مشخصات آنها دربخش آثارمنتشرشده این مرکزآمده است.

همچنین، ساختمان این مرکز در مساحتی حدود 28000 مترمربع ساخته شده که کتابخانه مزبور دردوطبقه آن قرار دارد .البته قابل ذکراست که بخشی را به کتابخانه ها ومجموعه های اهدائی به نام اهداکنندگان اختصاص داده اند.

بخش توزیع مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی وظیفه ساماندهی برای توزیع مناسب و گسترده منشورات مرکز را در داخل و خارج از کشور برعهده دارد. این بخش علاوه بر حضور در نمایشگاههای کتاب در سطح استانی، کشوری و خارجی، سرویس منظمی را جهت صدور کارت ویژه اشتراک و ارسال پستی کتاب به آدرس مشترکین پس از انتشار هر یک از مجلدات برقرار نموده است. همچنین تخفیف ویژه برای اساتید و دانشجویان دانشگاهها، و مدرسین و طلاب حوزه‌های علمیه و نیز معلمین و اقشار فرهنگی جامعه در نظر گرفته شده است که با مراجعه به این بخش واقع در ساختمان مرکز، می‌توان از این تسهیلات استفاده نمود.

بخش توزیع : 22297707 و 09125951513
روابط عمومی و فرهنگی مرکز : 22281133 و 09123273085

سایت اینترنتی:   http://www.cgie.org.ir